نظر مشورتي 7/1400/1777 مورخ 1401/03/30 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

مصوب 1401/03/30




پرده زمانی: مرحله تصویب:

استعلام :
فرد "الف" منافع ملك فرد "ب" را به ديگري منقل مينمايد، در فرضي كه فرد "ب" از فرد "الف" شكايت نمايد: 1- چناچه انتقال منافع صورت گرفته معوض باشد، مجازات رد مال و مال و جزاي نقدي به چه نحو است؟ 2- چناچه دليلي مبني بر معوض بودن انتقال بدست نيايد آيا بايستي آن را معوض تلقي نمود و موضوع را جهت تقويم منافع به كارشناس ارجاع داد يا اينكه انتقال غير معوض تلقي گردد؟ 3- در صورت غير معوض بودن انتقال منافق مجازات رد مال و جزاي نقدي به چه نحو است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- طبق ماده يك قانون مجازات راجع به انتقال مال غير مصوب 1308 و ماده يك قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس و كلاهبرداري، كلاهبردار علاوه بر «رد اصل مال به صاحبش» به حبس و پرداخت جزاي نقدي معادل مالي كه اخذ كرده محكوم مي شود؛ بنابراين منظور از «رد اصل مال به صاحبش»، رد «اصل مال موضوع جرم» است كه منافع آن بدون مجوز قانوني به ديگري منتقل شده است و ميزان جزاي نقدي نيز معادل همان مالي است كه مرتكب انتقال منافع مال غير، در ازاء اين انتقال دريافت كرده است؛ لذا در صورتي كه متهم در قبال انتقال منافع مال غير وجه نقد دريافت كرده باشد، ميزان جزاي نقدي، معادل وجهي است كه دريافت كرده است و اگر مالي غير از وجه نقد دريافت كرده باشد، در اين صورت ميزان جزاي نقدي معادل ارزش ريالي مال موصوف در تاريخ وقوع جرم است. 2- معوض بودن يا غير معوض بودن انتقال منافع مال غير بدون مجوز قانوني، علي الاصول با تحقيقات لازم به ويژه تحقيق از انتقال گيرنده مشخص مي شود؛ با اين وصف چنانچه ادله كافي براي معوض بودن جرم انتقال منافع مال غير موجود نباشد، با توجه به ذيل ماده يك قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء، اختلاس و كلاهبرداري محكوميت انتقال دهنده به پرداخت جزاي نقدي منتفي است. 3- در فرضي كه جرم انتقال منافع مال غير به صورت غير معوض صورت گرفته باشد (مانند هبه يا صلح محاباتي) در اين موارد چون مرتكب جرم مالي اخذ نكرده است تعيين جزاي نقدي منتفي است.