آيين‌نامه اجرايي قانون نظام جامع آموزش و تربيت فني، حرفه‌اي و مهارتي

مصوب 1397/11/24 هيات وزيران




پرده زمانی: مرحله تصویب:

هيئت وزيران در جلسه 24 /11 /1397 به پيشنهاد شماره 179185 مورخ 16 /4 /1397 سازمان برنامه و بودجه كشور و به استناد ماده (11) قانون نظام جامع آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي – مصوب 1396 -، آيين نامه اجرايي قانون مذكور را به شرح زير تصويب كرد:

آيين نامه اجرايي قانون نظام جامع آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي
مصوب 1397,11,24

ماده 1 – در اين آيين نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

الف – قانون: قانون نظام جامع آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي – مصوب 1396 -.

ب – نظام: نظام آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي، موضوع بند (2) ماده (2) قانون.

پ – شوراي عالي: شوراي عالي آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي، موضوع بند (4) ماده (2) قانون.

ت – كارگروه هاي تخصصي: كارگروه هاي ذيل شوراي عالي.

ث – مركز سنجش: مركز سنجش آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي و تعيين صلاحيت هاي حرفه اي، موضوع بند (5) ماده (2) قانون.

ج – دستگاه هاي مجري: دستگاه هاي مجري آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي، موضوع بند (7) ماده (2) قانون.

چ – دبيرخانه: دبيرخانه شوراي عالي.

ماده 2 – به منظور تحقق اهداف نظام، مندرج در ماده (1) قانون، شوراي عالي بدون ايجاد تشكيلاتي جديد با تركيب تعيين شده در ماده (6) قانون تشكيل مي شود.

تبصره 1 – وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و رييس سازمان اداري و استخدامي كشور در جلسات شورا حضور مي يابند.

تبصره 2 – در اجراي تبصره (1) ماده (6) قانون، سه نفر صاحب نظر و متخصص داراي حداقل (10) سال سابقه كار در حوزه آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي و تجربيات بازار كار، انتخاب مي شوند.

تبصره 3 – وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي در غياب رييس شورا جلسات را اداره مي كند.

تبصره 4 – شوراي عالي حداقل هر دو ماه يك بار تشكيل جلسه خواهد داد.

تبصره 5 – آيين نامه نحوه تشكيل واداره جلسات شوراي عالي، توسط دبيرخانه شورا تهيه و به تصويب شوراي عالي مي رسد.

ماده 3 – وظايف واختيارات شوراي عالي به شرح زير است:

الف – هماهنگي در سياست گذاري، تنظيم گري و راهبري نظام در چهارچوب اسناد بالادستي.

ب – برقراري تعامل بين دستگاه هاي مجري، بنگاه هاي اقتصادي و تشكل هاي صنفي.

پ – ايجاد هماهنگي و نظارت بر تخصيص منابع و تسهيلات به دستگاه هاي مجري.

ت – بررسي پيشنهاد اصلاح ساختارها و بازنگري در قوانين و مقررات مرتبط با آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي جهت ارايه به مراجع قانوني ذي ربط.

ث – تصويب استانداردهاي آموزش، ارزشيابي و شايستگي حِرف بر اساس نسخه استانداردهاي ملي و بين المللي طبقه بندي حِرف و مشاغل.

ج – تصويب ساز و كارهاي لازم جهت مشاركت بهره برداران در كليه مراحل و فرايندهاي آموزشي و تربيتي.

چ – طراحي و نظارت بر اجراي نظام صلاحيت حرفه اي و نظارت بر آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي.

ح – تأييد چهارچوب صلاحيت حرفه اي ملي، موضوع ماده (7) قانون و ارايه آن به هيئت وزيران براي تصويب.

خ – تأييد ساز و كارهاي لازم مربوط به آموزش و تربيت افراد جهت كسب شايستگي هاي نوآوري و كارآفريني، موضوع تبصره بند (10) ماده (1) قانون و ارايه آن به هيئت وزيران براي تصويب.

د – تصويب ساز و كار ارتباط بين مدارك و گواهينامه هاي صلاحيت حرفه اي مبتني بر چهارچوب صلاحيت حرفه اي ملي.

ذ – تصويب ضوابط تحرك پذيري افقي و عمودي در گروه هاي بزرگ شغلي تا سطوح بالاي صلاحيت حرفه اي و آموزشي در چهارچوب صلاحيت حرفه اي ملي.

ر – بررسي و تصويب ضوابط و معيارهاي تشكيل مراكز سنجش با لحاظ نقش نظام هاي حرفه اي ملي.

ز – تهيه و تصويب دستورالعمل پايش نظام و ارايه گزارش به مراجع ذي صلاح.

ژ – بررسي و تصويب آيين نامه تعيين انجمن هاي علمي حرفه اي، اتحاديه ها و صنوف حرفه اي و شغلي جهت عضويت در اركان نظام.

س – تصويب دستورالعمل هاي اجرايي مورد نياز در چهارچوب قانون.

ماده 4 – دبير شوراي عالي با پيشنهاد وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي از بين مديران مجرب دستگاه هاي اجرايي توسط معاون اول رييس جمهور (بدون حق رأي) منصوب مي شود.

ماده 5 – وظايف دبيرخانه به شرح زيراست:

الف – برنامه ريزي و هماهنگي تشكيل جلسات شوراي عالي و كارگروه هاي تخصصي.

ب – پشتيباني علمي، پژوهشي و كارشناسي براي اتخاذ تصميمات و وضع مصوبات شوراي عالي با استفاده از نظرات كارگروه هاي تخصصي و صاحب نظران.

پ – نظارت مستمر بر حسن اجراي مصوبات شوراي عالي و نظارت بر كارگروه هاي تخصصي و مستندسازي فعاليت ها.

ت – نهيه گزارش ارزيابي عملكرد دستگاه هاي مجري، كارگروه هاي تخصصي و مراكز سنجش و ارايه آن به شوراي عالي.

ث - دريافت پيشنهاد دستگاه ها در خصوص پيش نويس آيين نامه ها، دستورالعمل ها و ساير مقررات موضوع قانون جهت طرح و بررسي در كارگروه هاي تخصصي.

ج – تعامل با مراكز بين المللي به منظور هماهنگي، تبادل و بهره گيري از ظرفيت هاي آنها در استقرار نظام.

چ – ساير امور محول شده از سوي شوراي عالي.

تبصره 1 – دبيرخانه با استفاده از نيرو و امكانات موجود در وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي مستقر مي شود.

تبصره 2 – دبيرخانه مي تواند از ظرفيت هاي موجود دستگاه هاي ذي ربط با رعايت قوانين و مقررات مربوط استفاده كند.

ماده 6 – به منظور پيشبرد اهداف و انجام وظايف شوراي عالي، كارگروه هاي تخصصي به شرح زير بدون ايجاد تشكيلات جديد اداري زير نظر شوراي عالي تشكيل مي شوند:

الف – كارگروه تخصصي راهبري و هماهنگي در سياست گذاري.

ب – كارگروه تخصصي صلاحيت حرفه اي.

پ – كارگروه تخصصي نظارت و سنجش.

تبصره - آيين نامه داخلي كارگروه هاي تخصصي از جمله نحوه تشكيل جلسات و انتخاب رؤسا و دبيران كارگروه هاي ياد شده توسط دبيرخانه تهيه و به تصويب شوراي عالي مي رسد.

ماده 7 -

الف – تركيب اعضاي كارگروه تخصصي راهبري و هماهنگي در سياستگذاري به شرح زير است:
1 – نماينده ذي ربط (در سطح مديركل) وزارتحانه هاي تعاون، كار و رفاه اجتماعي، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، آموزش و پرورش، علوم، تحقيقات و فناوري، صنعت، معدن و تجارت، نفت، راه و شهرسازي، نيرو، جهاد كشاورزي، فرهنگ و ارشاد اسلامي، دادگستري، امور اقتصادي و دارايي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، ورزش و جوانان و سازمان هاي ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، برنامه و بودجه كشور و اداري و استخدامي كشور و معاونت رييس جمهور در امور زنان و خانواده.
2 - رييس مركز آمار ايران.
3 - نماينده ذي ربط سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران (در سطح مديركل) با معرفي رييس سازمان.
4 – دبير شوراي عالي.
5 – رييس كانون عالي انجمن هاي صنفي كارفرمايي ايران.
6 – معاون ذي ربط اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.
7 - معاون ذي ربط اتاق اصناف ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.
8 - معاون ذي ربط اتاق تعاون ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.

تبصره - دو نفر صاحب نظر و متخصص كه يكي از آنها از بانوان باشد، به انتخاب دبير شوراي عالي با دعوت رييس كارگروه مي توانند متناسب با موضوعات مطرح شده در جلسات كارگروه شركت كنند.

ب – وظايف كارگروه راهبري و هماهنگي در سياست گذاري، تهيه و ارايه پيشنهادهاي لازم به شوراي عالي در خصوص موارد زير است:
1 - اهداف و سياست هاي اجرايي، خط مشي و الويت هاي نظام آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي.
2 - برقراري تعامل بين دستگاه هاي مجري، بنگاه هاي اقتصادي و تشكل هاي صنفي.
3 – سياست هاي لازم براي توسعه مشاركت بهره برداران و نظام هاي حرفه اي در مراحل مختلف از جمله نيازسنجي، برنامه ريزي، تدوين استانداردها، اجرا، ارزشيابي و پايش آموزش هاي تربيت فني، حرفه اي و مهارتي.
4 – ساز و كارهاي لازم براي تقويت ارتباط بين نظام اطلاعات بازار كار، نظام اطلاعات آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي و نظام طبقه بندي مشاغل و صلاحيت حرفه اي.
5 - ساختارها و ترتيبات نهادي (قوانين و مقررات) آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي.
6 – اولويت هاي پژوهشي مورد نياز در خصوص نظام با رويكرد آينده پژوهي.
7 – سياست هاي اجرايي به منظور اثربخشي هدايت تحصيلي و هدايت شغلي در آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي.
8 – ساز و كارهاي ايجاد هماهنگي و نظارت بر تخصيص منابع و تسهيلات به مجريان.

ماده 8 –

الف – تركيب اعضاي كارگروه تخصصي صلاحيت حرفه اي به شرح زير است:
1 - نماينده ذي ربط (در سطح مديركل) وزارتخانه هاي آموزش و پرورش (دو نفر از آموزش دوره متوسطه كار و دانش و فني و حرفه اي)، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، علوم، تحقيقات و فناوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، جهاد كشاورزي، تعاون، كار و رفاه اجتماعي، نيرو، صنعت، معدن و تجارت، فرهنگ و ارشاد اسلامي، ورزش و جوانان، ارتباطات و فناوري اطلاعات، نفت، دادگستري و امور اقتصادي و دارايي و سازمان هاي ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، برنامه و بودجه كشور و اداري و استخدامي كشور.
2 - معاون ذي ربط دانشگاه فني و حرفه اي با معرفي رييس دانشگاه.
3 - معاون ذي ربط دانشگاه جامع علمي - كاربردي با معرفي رييس دانشگاه.
4 - معاون ذي ربط سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور با معرفي رييس سازمان.
5 - رييس مركز آمار ايران.
6 - رييس كانون عالي انجمن هاي صنفي كارفرمايي ايران.
7 - معاون ذي ربط اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.
8 - معاون ذي ربط اتاق اصناف ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.
9 - معاون ذي ربط اتاق تعاون ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.

تبصره - دبير شوراي عالي برحسب موضوع، مي تواند از نمايندگان نظام هاي حرفه اي، سازمان هاي تخصصي و ساير دستگاه ها دعوت به عمل آورد.

ب – وظايف كارگروه تخصصي صلاحيت حرفه اي، تهيه و ارايه پيشنهاد به شوراي عالي در خصوص موارد زير است:
1 - چهارچوب صلاحيت حرفه اي و شاخص هاي تعيين صلاحيت حرفه اي ملي.
2 – ساز و كارهاي مربوط به آموزش و تربيت افراد جهت كسب شايستگي هاي نوآوري و كارآفريني، موضوع تبصره بند (10) ماده (1) قانون.
3 – ساز و كار و چهارچوب تدوين ضوابط، معيارها، تطبيق، ارزيابي و هم سطح سازي آموزش هاي رسمي، غيررسمي و آموزش هاي سازمان يافته با همكاري كارگروه تخصصي نظارت و سنجش از طريق استقرار چهارچوب صلاحيت حرفه اي.
4 – ساز و كارهاي انطباق و تعيين ارتباط بين سطوح نظام هاي آموزشي و سطوح صلاحيت حرفه اي و حرف موجود در بازار كار.
5 – ساز و كار ارتباط بين مدارك و گواهينامه هاي صلاحيت حرفه اي مبتني بر چهارچوب صلاحيت حرفه اي ملي.
6 - استانداردهاي آموزشي و شايستگي هاي حِرف و مشاغل بر اساس استانداردهاي ملي و بين المللي طبقه بندي حِرف و مشاغل.
7 - ضوابط تحرك پذيري افقي و عمودي در گروه هاي بزرگ شغلي تا سطوح بالاي صلاحيت حرفه اي و آموزشي.
8 - ضوابط و معيارهاي مورد نياز جهت استقرار صلاحيت حرفه اي.
9 – شيوه هاي جذب و به كارگيري ارزيابان صلاحيت حرفه اي.

ماده 9 -

الف – تركيب اعضاي كارگروه تخصصي نظارت و سنجش به شرح زير است:
1 - نماينده ذي ربط (در سطح مديركل) وزارتخانه هاي آموزش و پرورش (دو نفر از آموزش دوره متوسطه كارو دانش و فني و حرفه اي)، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، علوم، تحقيقات و فناوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، جهاد كشاورزي، تعاون، كار و رفاه اجتماعي، نيرو، صنعت، معدن و تجارت، فرهنگ و ارشاد اسلامي، ورزش و جوانان و ارتباطات و فناوري اطلاعات و سازمان هاي ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، برنامه و بودجه كشور و اداري و استخدامي كشور.
2 - معاون ذي ربط دانشگاه جامع علمي - كاربردي با معرفي رييس دانشگاه.
3 - معاون ذي ربط دانشگاه فني و حرفه اي با معرفي رييس دانشگاه.
4 - معاون ذي ربط سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور با معرفي رييس سازمان.
5 - معاون ذي ربط كانون عالي انجمن هاي صنفي كارفرمايان ايران.
6 - معاون ذي ربط اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.
7 - معاون ذي ربط اتاق اصناف ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.
8 - معاون ذي ربط اتاق تعاون ايران با معرفي رييس اتاق مذكور.

تبصره - دبير شوراي عالي برحسب موضوع، مي تواند از نمايندگان نظام هاي حرفه اي و ساير دستگاه ها دعوت به عمل آورد.

ب – وظايف كارگروه تخصصي نظارت و سنجش، تهيه و ارايه پيشنهاد به شوراي عالي در خصوص موارد زير است:
1 - الگوي نظارت، سنجش و ابزارسازي در نظام آموزش و تربيت فني، حرفه اي و مهارتي در سطح ملي، بومي سازي و به روزرساني آنها.
2 – راهكارهاي اجرايي براي پياده سازي الگوهاي سنجش، ارزشيابي و اعتبارسنجي.
3 – طراحي ساز و كارهاي مشاركت بهره برداران و نظام هاي حرفه اي در سنجش آموزش هاي تربيت فني،حرفه اي و مهارتي.
4 – طراحي، تدوين و تنظيم شاخص هاي نظارت بر مراكز سنجش و سطح بيندي (درجه بندي) آنها.
5 – نظارت و ارزيابي مراكز سنجش و ارايه گزارش هاي عملكردي مراكز ياد شده.
6 – چهارچوب اعتباربخشي، شيوه ارزيابي و سطح بندي (درجه بندي) مجريان در سطح ملي و استاني.
7 – ارزيابي و نظارت بر تحقق اهداف، اجراي سياست ها و برنامه هاي نظام.
8 – آيين نامه نحوه تعيين انجمن هاي علمي حرفه اي، اتحاديه ها و صنوف حرفه اي و شغلي جهت عضويت در اركان نظام.
9 – بررسي پايش عملكرد مجريان.
10 – ساز و كار اجراي ماده (9) قانون در سطح استان.

ماده 10 – در راستاي اجراي ماده (9) قانون، مراكز سنجش در سطح ملي و منطقه اي (استاني) وابسته به شوراي عالي با شرح وظايف زير و با مشاركت نظام هاي حرفه اي تشكيل مي شود:

الف – سنجش و ارزشيابي آموزش هاي موضوع قانون.

ب – تعيين صلاحيت حرفه اي نيروي كار در سطح ملي و منطقه اي (استاني).

پ – سنجش و تشخيص شايستگي ها و صلاحيت حرفه اي و شغلي.

ت – تعيين صلاحيت و شايستگي مجريان.

ث – اعطاي مدارك صلاحيت حرفه اي و گواهينامه هاي شايستگي شغلي.

ج – ارزشيابي و همسطح سازي آموزش هاي فردي و سازمان نايافته با آموزش هاي رسمي در چهارچوب صلاحيت حرفه اي.

اسحاق جهانگيري
معاون اول رييس جمهور